Onderwijs voor hoogbegaafden

Vandaag (woensdag 19 januari) staat een artikel in De Pers over Leonardoscholen.
Ik heb het artikel met meer dan gewone belangstelling gelezen. En dan niet alleen vanwege de vraag al dan niet Leonardo, maar vooral vanwege een paar opmerkingen, die ik graag wil doorgeven.
In de eerste plaats ook hier het verhaal van leerlingen die, waar ze eerst met grote tegenzin naar school gingen, nu met veel plezier ter schole gaan.
Er blijkt een enorme behoefte aan dit type onderwijs, er zijn scholen met wachtlijsten.
Een citaat over de plusklas: “Een ochtendje apart les. Dat is erg weinig, je bent de hele week hoogbegaafd.”
Ik houd hier geen pleidooi voor Leonardo. Dat doe ik wel voor de stelling dat ook dit type leerling zijn eigen soort onderwijs verdient. Dat is wat anders dan gewoon onderwijs met iets er bij. Dat past niet bij de eigen leerstrategie, die deze leerlingen nodig hebben. In die zin, ik heb het al vaker gezegd, is dit onderwijs ook speciaal onderwijs.
De staatssecretaris (Sharon Dijksma) heeft ooit toegezegd dat er gestudeerd zou worden op een eventueel herdefiniëren van het begrip speciaal onderwijs.
Het is er nog niet van gekomen. Helaas.

Nog merkwaardiger vind ik het volgende.
Er is extra geld beschikbaar voor onderwijs aan hoogbegaafden. Dertig miljoen euro: 30.000.000 euro.
Maar. Het mag alleen besteed worden binnen het regulier onderwijs.
Mijn vragen:
Zijn de docenten die hiervoor verantwoordelijk worden gemaakt, toegerust voor dit onderwijs. Voorlopig bloeien leerlingen op wanneer ze het regulier onderwijs verlaten en naar een school gaan van type Leonardo.
Hoe staat het met het onderwijscurriculum op de Pabo’s? Is er al iets te bespeuren van een programma dat aandacht besteed aan de ins en outs van onderwijs aan hoogbegaafde kinderen? Ik heb niet de indruk.
Hoe nuttig wordt het geld besteed? Ik laat de mate van nuttigheid dan wel afhangen van de mate waarin de leerling die het nodig heeft, hiervan zelf profiteert.
De conclusie van het artikel in De Pers is, dat het onderwijs aan hoogbegaafden in gevaar is.

Ooit is de basisvorming uitgevonden. Alle leerlingen moesten bij elkaar in de klas in de eerste leerjaren. Verschillen werden opgevangen met een diversiteit in onderwijsaanbod: Basisstof, verrijkingsstof, herhalingsstof.
Wat is hiervan terecht gekomen? Niet echt veel, zo niet nulkommanul.

Als het om een diversiteit in gedrag en kunde gaat wordt het passend onderwijs genoemd.
Oude wijn in nieuwe zakken dus.

Ook hier geldt blijkbaar, dat je er serieus mee bezig bent als je er veel geld aan besteedt.
Dat is slechts kwantitatief.
Nu de kwalitatieve factor. Voorlopig wordt gemeld dat ontwikkeling van passend onderwijs vertraging oploopt.

John van Boven

4 reacties

Opgeslagen onder algemeen

4 Reacties op “Onderwijs voor hoogbegaafden

  1. Laurie J. Croft heeft onderzoek gedaan naar de rol van leraren voor begaafden. Hieruit blijkt dat succesvolle leraren voor reguliere leerlingen niet zomaar succesvol zijn voor hoogbegaafden.
    Hoogbegaafden hebben effectief een ander soort onderwijs nodig, een ander soort leraar ook.
    Deze leraren moeten de hoogbegaafden in de eerste plaats begrijpen, kunnen herkennen en de juiste manier van onderwijs kunnen aanbieden in een omgeving waar excelleren geaccepteerd wordt. Dit impliceert kunnen differentiëren (in niveaus lesgeven, sneller door leerstof gaan, verrijking aanbieden), maar ook dat de leraar zelf een hoger niveau van de leerstof moet kennen of er een expert durven bijhalen, het leerproces van een hoogbegaafde die totaal anders denkt moet doorhebben, andere manieren van evalueren (bv. portfolio’s) en lesgeven (bv. discussiëren) moet durven aanreiken. Er is dus nood aan goede professionele vorming in ‘gifted education’ waar de nadruk niet zozeer ligt op het materiaal en methodes van verrijking, maar wel op het denken en leerproces van de hoogbegaafden.

    • Dank je wel Sabine, voor je reactie. Het maakt (weer) duidelijk, dat er meer aandacht moet komen vanuit politiek en vanuit onderwijsveld voor het eigene van onderwijs aan hoogbegaafden.
      Trouwens, waar kan ik de studie vinden. Ik ben wel erg benieuwd. Op haar site kon ik het niet zo snel terugvinden.

  2. Op zich is het een logische keuze dat het extra geld binnen het reguliere onderwijs besteed moet worden. Het speciaal onderwijs is ook uitgekleed tenslotte, onder het motto ‘Weer Samen Naar School’. Als kinderen die het in feite echt niet kunnen, in het reguliere onderwijs moeten rondlopen, dan hoogbegaafde kinderen zeker.

    Maar beter zou zijn als de huidige scholen worden opgebouwd. De ‘gewone’ school wordt dan de romp en daaromheen worden extra inhoudelijke clusters gebouwd. Daar kunnen leerlingen terecht die om welke reden dan ook, iets extra’s nodig hebben. Sommigen zullen veel halen in deze extra clusters en andere zullen meer binnen de romp leren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s