Society 3.0 en de politiek

Onze wereld verandert met sneltreinvaart. Hoe vreemd is het dan te constateren dat aloude structuren nog steeds gehanteerd worden.
Deze conclusie komt bij mij boven drijven bij het lezen van het boek van Ronald van den Hoff “Society 3.0
Een voorbeeld, dat op zich weinig met politiek te maken heeft.
Een citaat (108):
Het is niet alleen droevig, het is gewoon een gekte: de overheid hanteert voor 115 duizend departementsambtenaren 30 duizend verschillende functieomschrijvingen. En deze dan: ons land is opgedeeld in provincies. Maar onze Kamers van Koophandel hebben natuurlijk een andere geografische indeling. De Belastingdienst weer een andere. En dan noem ik nog niet eens de indeling van ons land door mijn werkgeversclub Koninklijk Horeca Nederland, de Waterschapsindeling, de Rechtbankindeling of de Politieregio-indeling. Allemaal net weer iets anders. Met alle bureaucratische gevolgen van dien.

Je zou kunnen zeggen, vanuit eigen perspectief (dus van binnenuit) wordt een voor de organisatie werkbare indeling gemaakt. Niet gekeken naar bestaande indelingen. Terwijl dat toch voordelen oplevert.
Het gaat al net zoals geconstateerd in Easycratie: je moet, wil je effectief veranderen, van buiten naar binnen denken.
Of, in de woorden van Einstein: een probleem kan alle opgelost worden buiten het speelveld, het paradigma, waarbinnen dat probleem is ontstaan (112).

In het boek is een hoofdstuk opgenomen: Democratie 3.0. Een interessant hoofdstuk, omdat daar de relatie met de politiek te leggen is. Ook dan lees je dat we te weinig gebruik maken van de kennis bij burgers (en organisaties). We lezen (239):
Jammer dat er nog zoveel bestuurders zijn die denken dat zij de grote oplossers, zelfs verlossers zijn. Er zit namelijk ontzettend veel kennis verscholen onder de burgers. Het is slechts een kwestie van mobiliseren. Lukt dat, dan heb je én betere oplossingen én meer draagvlak voor die oplossingen.

Het gaat dus ook in dit boek (o.a.) over de vraag “hoe mobiliseer ik de bij anderen aanwezige kennis”. En wat zijn de randvoorwaarden voor daadwerkelijk succes.
Daar worden in Society 3.0 ook opmerkingen over gemaakt:

–  We hebben mensen nodig, die op innovatieve wijze sturing en duiding durven geven aan traditionele organisaties. En wel op zo’n manier dat de medewerkers in de gevestigde orde organisaties zich gesterkt voelen tot autonoom handelen en dus mee gaan doen met de verandering, met de organisatievernieuwing (144).
–  Covey wordt geciteerd (145): Nieuwe leiders zijn mensen, die het leven in eigen hand nemen of situaties naar hun hand zetten, zonder anderen tekort te doen. Denken in termen van synergie. Blijven leren. Open communiceren. Handelen vanuit een eigen visie.

Ik heb, als ik Society 3.0 lees, het gevoel dat we klem zitten tussen nieuwe ontwikkelingen en oude structuren. De valkuil is om de oude structuren hier en daar aan te passen, om de nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden een plek te geven. Maar dan krijg je dezelfde situatie als bij ingewikkelde software, die op onderdelen wordt aangepast: het wordt alleen maar trager.
We hebben geen behoefte aan een update maar aan een nieuwe release.

Er zijn zoveel nieuwe mogelijkheden om de kennis bij burgers te mobiliseren. Denk alleen al aan de nieuwe media.
Voorwaarde is wel, dat het niet gebeurt vanuit een gevoel dat het moet. Wederkerigheid is sleutelwoord. Erkennen dat je elkaar nodig hebt (149). Dat vraagt ook dat je de relaties onderhoudt, en niet alleen mobiliseert op momenten dat het specifiek aan de orde is. Als de relatie in orde is, zijn mensen geneigd te helpen (155). Betrouwbaarheid is sleutelwoord (158), maar ook de bereidheid tot delen: De ‘bereidheid tot delen’ laat betrokkenheid, verantwoordelijkheid en autonomie zien van spelers in het netwerk (159).

Ik heb het al eens betoogd tijdens een raadsvergadering. Eigenlijk moet er een nieuwe organisatiestructuur ontwikkeld worden. Hoe? Door vanuit de huidige praktijk, met alle nieuwe mogelijkheden en middelen terug te redeneren naar de benodigde structuur waarbinnen “vandaag” optimaal kan werken.

Ik kom het ook tegen in de brochure van de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB), “Vertrouwen op democratie”.
Daar lees ik:

– Er is dringend behoefte aan een bestuursstijl, die niet in de eerste plaats wil beheersen op basis van regels, maar de dialoog zoekt op basis van de feiten. En die accepteert dat ook in de publieke ruimte permanent verantwoording moet worden afgelegd en vertrouwen moet worden geworven (3).
– De samenleving horizontaliseerde in haar verhoudingen, terwijl het politieke bestuur goeddeels als vanouds – dus uitgaande van verticale, hiërarchische gezags- verhoudingen – bleef opereren. Dat wringt (7).
– Misschien is nog wel het grootste bezwaar tegen ‘de andere kloof’ dat een belangrijk potentieel aan kennis niet wordt benut door burgers niet of nauwelijks bij besluitvorming te betrekken. In de samenleving is onmisbare kennis en ervaring aanwezig die beleidsmakers kunnen gebruiken om tot de juiste probleemanalyse en een passende oplossing te komen (39).
– Politici moeten zich niet door angst voor de burger laten regeren, maar door het besef dat zij hun werk beter kunnen doen als zij hen direct betrekken (66).

In Society 3.0 is een interview opgenomen met Kim Spinder. Trekker van het project Ambtenaren2.0. Zij maakt opmerkingen, die het waard zijn om door te geven.
– Om de problemen van nu en morgen aan te pakken moeten nieuwe verbindingen en vormen van samenwerking ontstaan. De overheid heeft al lange tijd niet meer het antwoord op de complexe vraagstukken. Het is tijd om mensen die betrokken zijn bij deze vraagstukken mee te laten denken. Met behulp van sociale media en allerhande (gratis) Web2.0 tools kan de overheid op eenvoudige wijze gelegenheidsnetwerken rondom een vraagstuk creëren en faciliteren (249).
– Voor een ambtenaar betekent dit dat hij meer als facilitator en partner moet werken in plaats van als beslisser en wetgever (250).

In Zwolle staat binnenkort de evaluatie van beginspraak op de agenda.
Het is waardevol om daar Easycratie, Society 3.0 en Vertrouwen in democratie bij te betrekken.

Advertenties

5 reacties

Opgeslagen onder Zwolse politiek

5 Reacties op “Society 3.0 en de politiek

  1. mooi verhaal en je hebt voor jezelf de essentie eruit uitgehaald en, sterker nog, jezelf een hele mooie richting gegeven!

  2. Ik ga het boek zeker kopen en lezen. Wil mij als 3.0 op de markt zetten om weer aan de slag te gaan. Dank voor de bevestiging en essentie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s