Hoogbegaafdheidsonderwijs, zo kan het

Hoogbegaafdheid krijgt gelukkig steeds meer aandacht. En dat is geen overbodige luxe.
De afgelopen weken zijn mij een paar zaken duidelijk geworden, waar ik eerst niet bij heb stilgestaan.
In de eerste plaats het dilemma moet er worden aangesloten bij de intellectuele mogelijkheden van het kind of moet juist rekening worden gehouden met de sociaal-emotionele ontwikkeling. Bij hoogbegaafde leerlingen lopen die beide aspecten niet vanzelfsprekend in de pas.
Een andere vraag is of je als school in staat bent het onderwijs aan te passen aan het kind. Het kan niet zo zijn dat er een vorm van onderwijs wordt aangeboden, waaraan het kind zich maar moet aanpassen.
De rijkdom aan onderwijsvormen aan de andere kant van het spectrum steekt vaak schril af bij de beperkte vormen die (kunnen) worden aangeboden als het gaat om onderwijs aan hoogbegaafden.

Ik heb vandaag een bezoek gebracht aan de Klokbeker in Zwolle-zuid. Ik ben daar hartelijk ontvangen door de directeur Hans Veldsink die alle tijd had voor een goed gesprek en veel informatie gaf.
Zijn school werkt volgens natuurlijk leren, waarbij het minder gaat om verworven kennis maar meer om verworven vaardigheden.
De school is ingedeeld in drie eenheden: groep 1, 2 en 3; groep 4, 5 en groep 6, 7 en 8. Dat maakt het mogelijk om binnen een eenheid leerlingen zo te groeperen, dus door de groepen van de eenheid heen, dat leerlingen die vergelijkbaar ver zijn, samen les krijgen.
In mijn ogen helpt dat om het verschil in intellectuele en sociaal-emotionele ontwikkeling kleiner te maken (zie het dilemma waarmee ik dit blog begin).
Het aardige vind ik dat deze vorm van onderwijs niet is ontwikkeld voor onderwijs aan hoogbegaafde kinderen, maar dat het gaat om het vergroten van de kwaliteit van onderwijs, waarbinnen hoogbegaafde leerlingen blijkbaar aan hun trekken kunnen komen.

Er komt wel iets merkwaardigs om de hoek kijken. Omdat het onderwijs is toegesneden op de mogelijkheden van het kind (er wordt bijvoorbeeld gewerkt met een portfolio en niet met rapporten) kan de inspectie er minder mee uit de voeten. Omdat de leerlingen de school ervaren binnen een eenheid, bijvoorbeeld de eenheid groep 4,5, kunnen ze voor de ene doelstelling binnen een vak al halverwege groep 5 zijn, maar voor een andere doelstelling halverwege groep 4. Aangezien de inspectie per klas de resultaten bekijkt kunnen er minder goede inspectierapporten voor de school uit rollen.
Daar waar de school niet vanuit een vast systeem werkt waarbinnen de leerling zijn plek maar moet zien te vinden, beoordeelt de inspectie de resultaten wel op basis van dat systeem.
Het lijkt mij belangrijker te weten hoe de ouders de school ervaren, wat de leerkrachten er van vinden en of het voortgezet onderwijs uit de voeten kan met de kennis en vaardigheden van deze leerlingen.
Het lijkt mij bij deze vorm van onderwijs belangrijker om horizontaal (de directe omgeving en betrokkenen) te beoordelen dan om dat verticaal (inspectie) te doen.
De inspectie zou zich moeten aanpassen en niet de school.

Er is meer te zeggen, maar dan wordt dit blog wel heel erg lang.
Het was een leerzaam bezoek en meer dan de moeite waard.

Advertenties

23 reacties

Opgeslagen onder Zwolse politiek

23 Reacties op “Hoogbegaafdheidsonderwijs, zo kan het

  1. Ronald L

    Ik zat eind van de ochtend nog even in m’n auto te wachten tot de school uitging, en toen zag ik u weggaan. Of liever gezegd, ik wist dat ik de persoon die wegging eerder had gezien, maar het duurde een paar minuten voor het kwartje viel. Ik dacht, laat ik vanavond even uw blog bekijken om te zien of ik het goed had. Wat leuk dat het bezoek daadwerkelijk heeft kunnen plaatsvinden, en fijn te lezen dat het een goed bezoek is geweest. Vind het toch wel leuk dat uit mijn eerste berichtje toch dit is voortgekomen. Gods zegen met uw verdere werk in de raad en met dit dossier.

  2. Mathilde van der Veen

    Ook op basisschool de Wendakker is veel aandacht voor hoogbegaafdheid, of meerbegaafdheid zoals het daar wordt gezien. Als ouder ben ik daar zeer tevreden over.

    • Ronald Luten

      Dat is mooi.. zo is er voor ieder kind iets. Een aantal hoogbegaafde kinderen hebben andere behoeften, maar inderdaad niet alle hoogbegaafde kinderen. Uit ervaring weet ik dat de Wendakker veel doet, maar dat wat ze kunnen bieden binnen het huidige (fasen)systeem eindig is. Ik ben daarom heel blij met de HB groep van de Klokbeker, welke voor de groep kinderen voltijds top-down onderwijs biedt.

    • Het specifieke bij de Klokbeker vind ik, dat onderwijs aan hoogbegaafden goed past binnen het gekozen onderwijsmodel van natuurlijk leren.
      Het is geen saus maar marinade.
      Deze benadering ben ik nog niet eerder tegen gekomen. Wat ik tot nu toen zag, was meer een module.

  3. Moeder

    Onze zoon is 5 en heeft een grote cognitieve voorsprong. School heeft hem daarom voortijdig in groep 3 geplaatst. Daar heeft hij in cognitief opzicht nog steeds (te) weinig te doen, maar in sociaal, emotioneel opzicht (letterlijk en figuurlijk opboksen tegen jongens die 1,5 jaar ouder zijn) en motorisch opzicht (schrijven, gym) komt hij niet mee. Ook een slim kind van 5 is namelijk nog steeds 5… Onze zoon moet zich aanpassen aan het systeem, het systeem wordt niet aan hem aangepast… Onze zoon wordt hier ongelukkig van. We hoopten daarom dat hij naar de full-time hb-groep vd Klokbeker kon, maar daar is in ieder geval het komende jaar geen plek voor hem (de groep is vol, er bestaat een wachtlijst). Ik lees vanuit de overheid allerlei prachtige verhalen over ‘passend onderwijs’, maar voor onze zoon kan ik het binnen Zwolle niet vinden 😦

    • Uit je reactie is te concluderen dat er in Zwolle nog te weinig plek is voor kinderen als je zoon. Heb je al eens overwogen hem aan te melden voor één van de hb groepen van Rieneke Derksen.

      • moeder

        Ja er is helaas nog steeds te weinig plek in Zwolle. Ik heb verschillende Zwolse ouders gesproken die uitgeweken zijn naar een basisschool in Meppel. We hebben onze zoon inmiddels aangemeld voor een groep van Rineke Derksen. Die groep is voor 2 uur per week, maar op school zit een kind 5 dagen per week… (En deelname ad groep van Rineke is financieel – E 1200 per jaar – ook niet voor alle ouders op te brengen!)

        • Wijken die ouders uit naar Meppel, omdat groepen vol zijn, of omdat wat Meppel doet aan onderwijs, niet in Zwolle aanwezig is?

          • moeder

            Sommige ouders zijn uitgeweken naar Meppel voordat de Klokbeker met een fulltime hb-groep begon. Die kinderen zitten (eindelijk) op hun plek en zij willen het hun kinderen niet aan doen ze weer te ‘verslepen’. Andere ouders vinden de eigenschappen van het natuurlijk leren minder geschikt voor hun kind en in Zwolle biedt alleen de Klokbeker een fulltime hb-groep aan. Weer anderen zijn naar Meppel gegaan omdat er in Zwolle geen plek meer voor hun kind was (bij de Klokbeker is het komende schooljaar al geen plek meer). http://www.kwadraatonderwijs.nl/ en http://www.cbsdeakker.com/

  4. mama

    U vraagt zich af of er rekening moet worden gehouden met de intellectuele voorsprong of juist met de emotionele ontwikkeling. Vaak genoeg lopen die beide voor.

    Helaas denken leraren soms dat hb’ers emotioneel achterlopen. Mijn zoon vond in de kleuterklas bv geen aansluiting, stond liever bij de volwassenen in de pauze en liet geen standaard kleutergedrag zien. Hij wilde immers bespreken, onderhandelen en afspraken maken. Kleuters pakken een auto gewoon af. Zijn gedrag liep eigenlijk ver voor en was passender voor een hogere leeftijd. Pas to hij 8 jaar was kwamen we erachter dat hij een iq van 145+ heeft. Nu vallen dingen op zijn plaats.

    Er zijn onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat kinderen een versnelling emotioneel vaak goed kunnen hebben.

    Grootste probleem voor mijn zoon was sociale aansluiting met andere kinderen (op gelijkwaardig niveau), zich vervelen en daardoor wegdromen en het belangrijkste amper van fouten mogen leren, oefenen, doorzetten en tegen grenzen aanlopen.

    • Uw reactie laat zien, dat geen kind gelijk is. Dank daarvoor. Onderstreept mijn stelling dat onderwijs (zoveel mogelijk) moet aansluiten bij het (hoogbegaafde) kind en niet andersom.

  5. moeder

    Inmiddels staat de Klokbeker als ‘zeer zwakke’ school onder verhoogd toezicht van de onderwijsinspectie en dreigen de specialistische groepen voor hoogbegaafde kinderen daar weer te verdwijnen.

    • Daar was ik toentertijd in mijn blog al bang voor. Dat krijg je wanneer geoordeeld wordt op criteria, gebaseerd op onderwijsmodel fan inspectie, maar niet past op door de Klokbeker gehateerd model.
      Ervaren HB-ouders de school ook als zwak?

      • moeder

        Daar valt geen eenduidig antwoord op te geven. Niet elke ouder en niet elk kind is gelijk. Feit is wel dat er veel ongerustheid onder HB-ouders bestaat over de toekomst van het specialistische hoogbegaafdenonderwijs.

        • Hoe ervaart de directie dit? Vooral omdat we 2 jaar al zagen dat de inspectie er weinig mee kon.
          Hebben jullie “een adres” waar je jullie zorgen kunnen uiten. Bijvoorbeeld bij de koepel?

          • moeder

            Wellicht is het voor uw meningsvorming goed om ook het rapport van de onderwijsinspectie te lezen. Dit is te vinden op hun website.
            De vraag hoe de directie e.e.a. ervaart, zou u eigenlijk aan de directie zelf moeten stellen. De directeur die u destijds sprak is vertrokken, er is nu een nieuwe directrice.
            Natuurlijk hebben veel ouders hun zorgen kenbaar gemaakt bij het schoolbestuur. De bestuurders zijn uiteindelijk degenen die de beslissingen m.b.t. de toekomst nemen. Zij geven naar mijn mening daaromtrent nog (te) weinig duidelijkheid.

  6. moeder

    Inmiddels is er op de Klokbeker een uittocht van hoogbegaafde kinderen gaande. Verschillende Zwolse gezinnen vertrekken nu naar Elburg om daar HB-onderwijs te (ver)volgen.

    • Kun je aangeven wat de oorzaak is?

      • moeder

        Op de Klokbeker is besloten om na de zomervakantie de kinderen uit de fulltime HB-groepen te ‘integreren’ in de gewone groepen. De school zegt dat er wel een aanbod voor HB-ers blijft, maar er ligt nog geen concreet plan, de leerkrachten moeten nog geschoold worden en de gespecialiseerde HB-leerkracht heeft een andere baan gezocht en vertrekt. Verschillende ouders hebben er onvoldoende vertrouwen in en/of willen hier geen grote afstanden meer voor rijden.

  7. moeder

    Het opheffen van de fulltime HB-groepen is een besluit van Vivente, dat voor mij onnavolgbaar is.
    In 2012 deed Vivente een persbericht uitgaan wat betreft de oprichting van de fulltime HB-groepen op de Klokbeker – waaruit onderstaande passage afkomstig is:

    Wat Vivente betreft kan het niet zo zijn dat er geen thuisnabij
    onderwijs voor Zwolse hoogbegaafde kinderen gerealiseerd kan worden. Ondanks de goede, bestaande initiatieven ten spijt blijft er een kleine groep kinderen over die echt behoefte hebben aan een fulltime begeleiding en een andere didactische aanpak.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s