Grootste gemene deler

Als ik berichten van de laatste tijd op me in laat werken, dan denk ik dat er toch zoiets moet zijn als een rode draad. Een grootste gemene deler, zo je wilt.
Om dat te ontdekken moet je, denk ik, een sociologische achtergrond hebben. Die heb ik dus niet.
Een paar van die berichten.

Ede
In Ede wil men asielzoekers uitnodigen om gratis gebruik te maken van het zwembad. Het is een initiatief van een zwembadmedewerker en er zijn vrijwilligers genoeg. Een fantastisch idee, lijkt mij. Dan is er iemand die het kennelijk niet kan verkroppen dat er betaald moest worden voor de zwemlessen van de kinderen en dat asielzoekers gratis gebruik mogen maken van het zwembad. Het ongenoegen van de briefschrijver mondt uit in een dreigement. 
Het intrigeert mij waarom iemand zo’n brief schrijft. Wat beweegt de schrijver? Gaat het echt om het gratis een zwemvoorziening aanbieden, waar voor de eigen kinderen wel betaald moest worden? Dat wil er dus bij mij niet in. Maar wat dan wel?
De reactie van het COA, de uitnodiging cancelen is merkwaardig. Zegt dat iets over hoe de maatschappij vandaag in elkaar zit?

Geldermalsen
Geldermalsen heeft, in ieder geval voorlopig, de voorbereiding voor de opvang van 1500 asielzoekers stopgezet. Dat heeft alles te maken met de onregelmatigheden naar aanleiding van de informatieavond. 
Na Oranje had het college toch kunnen weten dat een zorgvuldige voorbereiding richting de bewoners een eerste vereiste is. Adagium moet zijn: betrekken bij de voorbereiding is wat anders dan een genomen besluit toelichten.
Voor mij is de vraag belangrijker wat de veroorzakers van de onregelmatigheden bezielt. Onderzoek wijst uit, dat het bijna allemaal inwoners waren. Maakt onbekend, onbemind? Weet het college niet wat verwachtingenmanagement is? Is er ruimte ontstaan voor het in de eerste plaats denken aan de eigen belangen. Voor de zekerheid, bijvoorbeeld.

Steenbergen
Steenbergen is van een andere orde, denk ik. Daar ging het om opruiers die van elders kwamen. Ik denk dat dit Nederlanders zijn die, om welke reden dan ook, gevoelig zijn voor de teksten en taal van Wilders. Het geeft hen een eigen identiteit. Voor het koesteren van die identiteit is het nodig om zich af te zetten tegen anderen, in dit geval asielzoekers.

Oranje
Oranje kwam in opstand, niet tegen asielzoekers, maar tegen het voorgenomen aantal. Dat maakte dat niet overzien werd wat dat betekent voor de dorpsgemeenschap. Er was toen geen ruimte meer om dat samen te bespreken. 
Het voornemen werd teruggedraaid. En wat je nu leest is, dat er allerlei activiteiten worden georganiseerd. Men overziet het weer.

Vertrouwen
Voorwaarde is vertrouwen. Alleen vanuit wederzijds vertrouwen kan vruchtbaar overlegd worden over zaken waar men in eerste instantie tegenover elkaar staat. Als er vertrouwen is, is er ruimte om samen te bezien, hoe een vraagstelling kan worden aangepakt.
Dus niet een informatieavond beleggen om uit de doeken te doen wat het college heeft besloten en wat ze daarbij verwacht van de inwoners. Vertrouwen heeft dan plaats moeten maken voor macht. En dat is een uiterst slecht vertrekpunt.

Democratische verhouding
In de politiek wordt hard nagedacht over andere democratische verhoudingen. Ik schreef daar vaker over op dit blog. Hoe krijgt de burger een eigen positie tussen de verkiezingen in. Dat is een ontwikkeling die zich niet laat terugdraaien.
Dat vraag consequentie en consistentie.
Ga alle processen en contacten met burgers dan ook zo in.

Rode draad – randvoorwaarden
Als er geen vertrouwen is, is elk overleg om informatie te geven gedoemd te mislukken. Dat vertrouwen is dus eerste voorwaarde.
Burgers moeten ervaren dat er geluisterd wordt naar hun inbreng. Dat leidt natuurlijk niet per definitie tot aanpassen van voorgenomen besluiten. Het moet dan wel duidelijk worden waarom inbreng niet gehonoreerd kan worden.
Vertrouwen en je serieus genomen voelen zullen dan helpen dit te accepteren.

De kranten en social media laten zien dat er gelukkig voldoende situaties zijn waar het werkt en waar asielzoekers gastvrij en met open armen ontvangen worden.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder algemeen

2 Reacties op “Grootste gemene deler

  1. Radboud Hack

    Ik ben het met John eens, maar een aanvulling op hetgeen hij schrijft lijkt me nuttig.

    Onze politici zijn tot nu toe buitengewoon terughoudend geweest om aan de nederlandse burgers te vertellen wat ze met de asielzoekersstroom aan willen en hoe ze dat concreet aan denken te gaan pakken. Dit zowel op korte als lange termijn, en zowel binnen de Nederlandse als de internationale context.
    En dit alles natuurlijk “na bestudering van de feiten, het formuleren van realistische opties, en het afwegen van die opties op voor- en nadelen en risico’s”. Jawel.
    Maar verder dan losse flodders als “Opvang in de regio” (VVD) en “200.000 asielzoekers kan Nederland aan” (PvdA) zijn we met ons nationale asielzoekersbeleid nog niet gekomen.
    De politieke mores een beetje kennende begrijp die terughoudendheid wel. De PvdA is bang voor de PVV, de VVD laat de PVV graag de hete kooltjes uit het vuur halen, en samen zijn ze bang voor gedonder in hun coalitie. Maar als burger die zijn samenleving met een groot probleem geconfronteerd ziet heb ik er geen begrip voor.

    Mogen onze politici dan geen asielbeléid hebben, in hun zichtbare gedrág zijn ze glashelder: “Asielzoekers zijn hier niet welkom. Punt. En áls we ze al opvangen doen we dat op het niveau dat minimaal nodig is om groter onheil te voorkomen zoals een crisis in de coalitie, internationale kritiek, verontwaardiging bij burgers en verstoring van de openbare orde.”

    Het is dus niet zo vreemd dat burgers bij afwezigheid van een deugdelijk asielbeleid maar met een zichtbaar afwijzend politiek gedrag zelf ook niet staan te trappelen om nog meer asielzoekers op te nemen. Want je weet als burger misschien nog wel waar je aan begint, maar met dit non-beleid weet je niet waar het eindigt. Een beetje cynisch gezegd: de amokmakers waar John het over heeft zijn de grootste supporters van het asielzoekersbeleid van onze politici!

    Eén van de problemen van de asielzoekersopvang is het tekort aan opvangcapaciteit. Dat tekort is voor een groot deel veroorzaakt door de beslissing van onze politici om uit kostenoverwegingen de bestaande capaciteit te reduceren. Hoe blind voor de internationale werkelijkheid kun je zijn? Hoeveel jaren hebben onze politici onder hun haagse tegels geleefd?

    Eén van de vele en terechte bezwaren van burgers tegen de huidige gang van zaken is de massaliteit van de opvang, bovendien vaak binnen kleine leefgemeenschappen.
    (Waarom zetten we niet één, groot, Nationaal Asielzoekerscentrum op het Malieveld in Den Haag? Dan kunnen onze politici van achter hun bureau een oogje in het zeil houden en na kantooruren meteen als vrijwilliger aan de slag.)

    Echter, het COA wordt betaald per asielzoeker, en het rendementsdenken leert dat grote AZC’s efficiënter zijn dan kleintjes. Resultaat: massaliteit. De ‘schuld’ wordt nu bij het COA gelegd, maar ik heb nog niet één politicus horen zeggen dat die massaliteit het rechtstreekse gevolg is van een beslissing die hij zelf genomen heeft.

    John stelt terecht de dat de basisvoorwaarde vertrouwen is. Helaas is dat vertrouwen er niet meer. Er wordt de laatste twintig jaar voortdurend gerapporteerd over het enorme gebrek aan vertrouwen van de westerse burgers in hun politici. (Ik herinner mij John’s “Van kloof naar kluif”.)
    In Nederland niet door de minsten: WRR, SOB, CBS, Eurobarometer, kranten. Ook valt het mij op hoe ongelooflijk vaak, fundamenteel en vernietigend de NRC tegenwoordig de vloer aanveegt met het politiek en bestuurlijk handelen in Nederland.
    Je zou verwachten dat de alarmbellen op het Binnenhof allang waren gaan rinkelen, en anders wel binnen de politieke partijen. Maar niets van dat alles. Van onze ‘democratiseringskampioen’ D’66 (van Mierlo, heel lang geleden: “Wij gaan het bestel laten ontploffen!”) horen we niets meer en verder dan een paar halfslachtige voorstellen voor wat lapmiddelen van cosmetische aard zijn onze politici nooit gekomen. En dus blijft het vertrouwen van burgers zakken en het wantrouwen toenemen. Inmiddels wantrouwen de west-europese burgers hun politici nog meer dan ze bankiers wantrouwen, en voor een club die pretendeert het “voor en namens de burgers te doen” lijkt me dat een doodvonnis.

    Een paar jaar geleden sprak de tilburgse (sinds kort emeritus) hoogleraar politicologie Gabriel van den Brink in het zwolse Thorbeckedebat over het thema ‘populisme’. Wij leerden hem daar kennen als een intelligente, wijze, genuanceerde en milde waarnemer van ons ‘democratisch tekort’.
    Twee weken geleden schreef dezelfde man in de NRC: “Als burgers hun vertrouwen in hun politici kwijt zijn gaan ze eerst niet stemmen, dan extreem stemmen en daarna gaan ze stenen gooien.” Het kan verkeren.
    In de NRC van dit weekend voorspelt de nederlandse en vele malen gelauwerde oorlogsverslaggever Arnold Karskens dat in Nederland in mei een revolutie zal uitbreken. Journalist H.J.A. Hofland deed het in de NRC al jaren geleden. Een tijdje geleden riep Marianne Thieme in de Tweede Kamer op tot een kiezersopstand. En zo zou ik nog wel even door kunnen gaan. Maar rond de Binnenhofse dorpspomp blijft het ‘business as usual’.

    Het asielzoekersprobleem is een groot, structureel, langdurig en buitengewoon complex probleem. Het grootste deel valt bovendien buiten de invloedsfeer van de nederlandse politici. Dat probleem los je niet op door bij incidenten ‘in gesprek te gaan met bezorgde burgers’ en verder de boel de boel te laten.
    Een bevredigende oplossing zit er volgens mij niet in. Het enige wat we kunnen doen is de feiten onder ogen zien en het beste er van proberen te maken. En dat zal nog moeilijk genoeg worden. Het asielzoekersprobleem zal onze samenleving fundamenteel veranderen in een richting die wij niet gewild en niet gekozen hebben.
    Het is tijd dat onze politici ophouden met wegkijken en hun verantwoordelijk gaan nemen.

    Radboud Hack

    • Radboud, dank voor je waardevolle reactie, of beter gezegd: aanvulling.
      Er speelt een aantal zaken, die veel invloed hebben op het asielzoekersdossier. Ik waag een poging, geïnitieerd door jouw aanvulling.
      In de eerste plaats een algemene ontwikkeling die ik waarneem. De spanning tussen partijbelang ( behagen van de kiezer) en het landsbelang. Van Reybrouck schreef het al, politiek wordt niet bedreven op basis van de laatste gehouden verkiezing, maar met het oog op de komende verkiezing. Dat leidt tot andere afwegingen.
      In de tweede plaats heeft het flankenkabinet tot gevolg dat het egeltjesliefde is, heel voorzichtig je standpunt bepalen. Een deel van de achterban is daarvan niet gecharmeerd en zoekt het heil elders. Dat leidt tot dramatische peilingen. Dus zitten de coalitiepartijen niet op verkiezingen te wachten waardoor er niet wordt doorgepakt. Zo ontstaat een vicieuse cirkel, of beter, een vicieuze neerwaartse spiraal. Dus voorlopig een patstelling.
      Het flankenkabinet laat bij asielzoekersdossier ook zien dat beide partijen er te verschillend inzitten om een krachtig beleid te entameren. Dit kabinet is intrinsiek gegijzeld. Dat maakt dat er geen krachtige leiding is. En dat is wat we broodnodig hebben in dit dossier, dat toch een zeer hoog moreel karakter heeft. Rutte komt niet verder dan het managen van het proces. (Al wert ik niet of hij meer zou willen cq kunnen).
      Daardoor wordt het asieldossier het mikpunt van algemene onvrede bij burgers. Er is immers altijd wel een minpunt uit te vergroten, niet gehinderd door inhoudelijke kennis.

      We moeten terug naar basisprobleem: het gebrek aan vertrouwen in de polieke verhoudingen van vandaag. Er moet heel hard worden gewerkt aan herstel van het vertrouwen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s