Tagarchief: bibliotheek

Stadkamer, Lysias en collegereactie

De Stentor bericht vandaag, zaterdag 14 mei, over de reactie van het college op het rapport van Lysias over de gang van zaken.
Op 14 april schreef ik een blog met mijn reactie op het rapport (https://johnvanboven.com/2016/04/14/stadkamerrapport/).
Vandaag een blog over de reactie van het college. Ik doe het puntsgewijs.
1. Het is een openhartige reactie, die duidelijk niet de bedoeling heeft de eigen opstelling goed te praten.
2. Tegelijk is het een punt van aandacht: wanneer leidt besef van dat het beter kan, ook tot beter gedrag. Duidelijk is, dat “besef hebben van” geen garantie is voor verbetering. Zie dit citaat uit de college-brief: “De casus van de Stadkamer laat echter zien dat deze ervaringen niet per definitie een garantie zijn voor vlekkeloos verlopende projecten. Ook laat deze casus zien dat een aantal aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek (2007, Risicobeheer grote projecten) beter toegepast had moeten worden. In dit specifieke geval zien we dat de risico inschatting beter had gemoeten. Er is veel nadruk gelegd op het voorkomen van geïdentificeerde risico’s en er is minder aandacht gegeven aan potentiële risico’s en het doordenken daarvan.” 
Dat doet mij de vraag stellen hoe de politiek- bestuurlijke verantwoordelijkheid van het college vertaald wordt naar de inhoudelijke, uitvoerende verantwoordelijkheid van de directie. Dat lijkt me iets om over na te denken. Ook het college maakt hierover een opmerking: “Vanuit het oogpunt van bestuurlijke sturing trekken wij hier lessen uit.”
3. Het valt me op dat de directie niet verder terug gaat dan 2011 met de notitie over de behoefte aan een regionale trekker ten behoeve van een sterke binnenstad. Al in 2007 laat het college weten onderzoek te laten doen met de volgende vraagstelling:
 De gemeente heeft Draaijer & Partners opdracht verleend om het volgende te onderzoeken: 
- Welk effect heeft de veranderende bibliotheek op de huisvestingsbehoefte van de bibliotheek. In hoeverre is het huidige gebouw van de bibliotheek geschikt om aan deze huisvestingsbehoefte tegemoet te komen.
 – Welke andere gebouwen zijn eventueel geschikt te maken voor de huisvesting van de bibliotheek en welke andere locaties zijn geschikt voor de bibliotheek. 
De uitkomst van het onderzoek luidde: “Er is geen urgentie om de bibliotheek te herhuisvesten; het is wel duidelijk dat het voor de bibliotheek beter is om op termijn te verhuizen”
 Met andere woorden, de bibliotheek moet niet verhuizen om plaats te maken voor de Zara. De bibliotheek kan nu verhuizen – waardoor tegemoet kan worden gekomen aan de inrichtingswensen van vandaag – omdat er een koper is. Een typische win-win situatie.
4. Ik vind, in het licht van punt 2, aanbeveling 6 een belangrijke aanbeveling: “maak een integraal verbeterplan om de lessen uit het onderzoek en de interne leerpunten door te voeren en te borgen.”
Valkuil is wel, dat je er met een verbeterplan alleen niet bent.

De Raad moet natuurlijk een oordeel hebben over de gang van zaken, daarbij gebruik makend van het Lysiasrapport. Wat ik belangrijker vind, is het antwoord op de vraag hoe je afspraken op papier, mede opgesteld naar aanleiding van het Rekenkamerrapport, tussen de oren van betrokkenen krijgt. Vertrekpunt kan dan de opmerking van het college zijn over de bestuurlijke sturing.

Het wordt 23 mei een interessante vergadering.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zwolse politiek

9,3 – 13,5 is geen tekort

imageOnlangs stond er een artikel in de Stentor onder de kop “Verhuizing bieb:13,5 miljoen”. In de onderkop werd gemeld dat de oude bieb 9,3 miljoen heeft opgeleverd en dat de verhuizing 13,5 miljoen kost.
Geen tekort, zegt de wethouder, want “het benodigde krediet van 13,5 miljoen euro dekken we uit de structurele vrijval van de verkoopopbrengsten van 9,3 miljoen euro.”

Ik probeer dit te begrijpen, tot op heden is dat niet gelukt. Vooral ook niet omdat ik dit soort formulering in de onderliggende stukken niet ben tegengekomen.

Een korte bloemlezing:
– In de notitie van 30 januari 2013 is o.a. te lezen dat als risico gezien wordt dat de combinatie van de inzet van (een deel van) de verkoopopbrengst en de huidige huurdekking van de bibliotheek te weinig financiële middelen oplevert voor adequate herhuisvesting van de bibliotheek.
Dit risico is hanteerbaar, aldus het college, omdat de doelstelling niet is de hoogste verkoopopbrengst maar het budgettair neutraal realiseren van een bovenregionale trekker en een kwaliteitsslag voor de bibliotheek. Als dat niet lijkt te gaan lukken is dat een beslismoment voor de raad.

Overigens, in deze notitie wordt zowel koop als huur overwogen.

– In een notitie van 3 februari 2014, over programma van eisen herhuisvesting lezen we naar aanleiding van de uitgesproken voorkeur voor huur (De gemeentelijke voorkeur gaat uit naar huur van een vastgoedobject voor maximaal tien jaar. Opties tot verlenging zijn bespreekbaar. Koop van een vastgoedobject geniet niet de voorkeur, doch wordt op voorhand niet uitgesloten):
Uitgangspunt is dat de transformatie van de huidige locatie en herhuisvesting van de bibliotheek minimaal budgettair neutraal moet worden vormgegeven. Er dient door de vastgoedeigenaren in hun prijsstelling rekening te worden gehouden met de maatschappelijke functie van de bibliotheek. Commerciële huurtarieven passen niet bij de aard en financiering van deze functie.
(NB: minimaal budgettair neutraal dus).

In een notitie van 4 februari 2014 over de rapportage over het proces selectie herhuisvesting locaties is over de financiële haalbaarheid het volgende te lezen:
De huisvestingslasten voor de nieuwe vestiging van de bibliotheek bestaan uit kosten in verband met de huur of koop van het gebouw, kosten in verband met het verbouwen van het gebouw om het geschikt te maken voor de bibliotheekfunctie, lasten in verband met het afbouwen van het gebouw en exploitatiekosten van het gebouw. Wat de huisvestingslasten van de geherhuisveste bibliotheek betreft geldt dat deze huisvestingslasten gedekt moeten kunnen worden uit de verkoopopbrengst van het gebouw aan de Diezerstraat waarin nu de bibliotheek is gevestigd en de beschikbare dekking binnen de bibliotheekbegroting voor de jaarlijkse exploitatielasten. Er dient door de vastgoedeigenaren in hun prijsstelling rekening te worden gehouden met de maatschappelijke functie van de bibliotheek.
De financiële haalbaarheid GGD gebouw wordt hoog ingeschat. De financiële doorrekening van de herhuisvesting van de bibliotheek in het GGD-gebouw waarbij de gebouwdelen worden gekocht en worden verbouwd ten behoeve van de inpassing van het PvE van de bibliotheek, laat zien dat de herhuisvesting financieel haalbaar is binnen het gestelde budgettaire neutrale financiële kader.

Ik vind de opmerking over de structurele vrijval van de verkoopopbrengst niet terug in de teksten in de verschillende notities die gaan over de financiële dekking van het voorstel.
Daar kunnen 2 redenen voor zijn.
De eerste is, dat ik het begrip structurele vrijval van de verkoopopbrengst niet begrijp. Ik ben dan ook nieuwsgierig naar de op papier onderbouwde berekening.
De andere reden zou kunnen zijn dat er geruime tijd is uitgegaan van huur. En dat is toch wat anders dan kopen met alle kosten van aanschaf en gebruik-gereed maken. Ik vraag me af of de late switch van huur naar koop de oorzaak is van in mijn ogen onvoldoende onderzoek naar mogelijkheden en onmogelijkheden.

Ik wacht de onderbouwing door de wethouder af in de geest van wat er in de notities te lezen is.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zwolse politiek

NooitAf, singulariteit en de bibliotheek

NooitAf bespreekt singulariteit als één van de megatrends.
Singulariteit is het begrip dat staat voor de dusdanig snelle technologische vooruitgang, dat een mens dat vandaag niet kan overzien. Wat hij wel weet is, dat die vooruitgang er zal zijn.
Een paar simpele voorbeelden (er zijn er meer):
– vroeger had je een encyclopedie in de boekenkast, nu heb je Wikipedia op internet;
– De videotheken zijn weg omdat diensten als Netflix zijn opgekomen;
– Extra boeken halen bij de bieb voor in de vakantie? De app vakantiebieb laat je boeken lezen op je tablet.

Zijn we voldoende in staat om verantwoord te investeren, terwijl we onvoldoende zicht hebben op de technologische ontwikkelingen die bij die investering een rol kunnen spelen?

Bibliotheek
Ik neem als voorbeeld de bibliotheek.
Ik ben er zelf van overtuigd dat over een paar jaar het leesgedrag zo is veranderd, dat de bieb in zijn huidige vorm daar onvoldoende op kan inspelen.
Internet gaat een nog grotere rol spelen als het gaat om informatieverwerving. You Tube is nu al een rijke bron.
Nu al kun je via internet leesboeken huren voor je e-reader. Dat zal alleen maar toenemen wanneer de technologie steeds betere en lichtere e-readers mogelijk maakt.
Hoe groot is de kans, dat je nu investeert – voor heel veel geld – in een bibliotheek die over een paar jaar niet meer past bij de behoefte van straks.

Het is een dilemma, ik weet het.
Ik gebruik de bibliotheek alleen als voorbeeld, omdat het actueel is.
Mijn boodschap is algemener. De steeds sneller veranderende technologie, de steeds sneller zich wijzigende samenleving en daarmee ook de verhouding tussen overheid en burgers, vraagt een andere manier van omgaan met beleidsontwikkelingen.
Het zou mooi zijn als de lokale overheid (raad, college, ambtelijk apparaat) daar oog voor krijgt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder algemeen, Zwolse politiek

De bieb verhuist, en nu?

De verhuizing van de bibliotheek (en de Muzerie) naar het GGD-gebouw is na maandag politieke werkelijkheid.
Daar waar de nota van 30 januari 2013 sprak van een budgettair neutrale kwaliteitsslag is het nu in ieder geval geworden een situatie van minimaal een jaar behelpen in het stadhuis en nu al extra kosten van 4.000.000 euro.
De meerderheid van de raad heeft geoordeeld dat dit moet kunnen. Ze houdt vast aan het ooit ingenomen standpunt zonder nu rekening te houden met sinds dat moment nogal veranderde omstandigheden.
Daarnaast vindt de raad dat er onderzoek moet komen naar de gang van zaken. Hoe heeft het allemaal kunnen gebeuren. Dat moet een onderzoek worden door B&W met een externe.

Wat zie ik als risico?
De kosten kunnen hoger uitvallen, wanneer asbestverwijdering lastiger blijkt te zijn dan gedacht.
Het gaat langer duren vanwege eventuele tegenvallers bij verbouw van GGDgebouw
De aanpassing van het stadhuis ten behoeve van de tijdelijke bewoner gaat meer kosten dan begroot
Het onderzoeksrapport kan ruimte laten voor twijfel over de conclusies en aanbevelingen omdat het onderzoek gebeurt met het college als opdrachtgever. Wat gebeurt er dan?
Als betrokken burger ken ik niet alle documentatie. Ik vraag me af of deze genoemde risico’s in kaart zijn gebracht en zijn gekwantificeerd. Zou toch gebeurd moeten zijn voor een verantwoorde afweging.

Mijn niet gevraagd advies is:
laat het onderzoek doen door de Zwolse RekenKamerCommissie. Die commissie is er juist om onderzoek te doen naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het beleid.
Stel een commissie in, bestaande uit een raadsbrede vertegenwoordiging die het proces tot aan de definitieve verhuizing begeleidt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zwolse politiek

De toekomst van de bibliotheek

Afgelopen maandag heeft de raad gedebatteerd over de herhuisvesting van de bibliotheek en de mogelijke komst van een internationale retailer.
Gelet op allerlei reacties, kan het geen kwaad iets meer te zeggen over de achtergrond.
De bibliotheek is al jaren bezig met haar toekomst: wat moeten we doen om de komende jaren levensvatbaar te blijven om zo een bijdrage te blijven leveren aan het lezen en aan het beschikbaar stellen van informatie.
Eén van de manieren is de bibliotheek in te richten volgens het winkelconcept. De bezoeker kijkt dan niet aan tegen de ruggen van allerlei in kasten neergezette boeken. Nee, de boeken worden gepresenteerd als in de boekhandel. Dit concept is toegepast in de wijkbibliotheken in Zuid en in Stadshagen. Met succes, want tegen de landelijke trend in, groeit het aantal lezers en het aantal uitleningen. De bibliotheek in Zwolle trekt landelijk de aandacht, krijgt prijzen en ontvangt regelmatig andere bibliotheken om haar succes toe te lichten.

Dit winkelconcept wil men ook in de centrale bibliotheek in het oude provinciehuis toepassen. Alleen, het gebouw leent zich daar niet voor. Er zijn vaker verhuisplannen geweest, maar het ging nooit door omdat er zich geen koper aandiende. Dat is wel voorwaarde, omdat de herhuisvesting betaald moet worden uit de opbrengst van de verkoop. Dat gaf de raad maandag ook nadrukkelijk aan: geen extra budget.
Nu dient zich zo’n koper aan en kan er dus concreet worden nagedacht over herhuisvesting. Noodzakelijk voor een gezonde toekomst van de bibliotheek.

Met andere woorden: de bibliotheek moet niet wijken voor een internationaal opererende winkelketen. Nee, de bibliotheek kan werken aan een gezonde toekomst omdat zich een koper aandient voor hun huidige onderkomen.
En daar ben ik blij mee.

4 reacties

Opgeslagen onder Zwolse politiek

Bibliotheekbezoek

Dinsdag 15 februari waren we als raad op bezoek bij de bibliotheek. Om kennis te maken met de nieuwe directeur Astrid Vrolijk-de Mooij, maar ook om te horen welke plannen de bibliotheek heeft.
Astrid heeft twee plannen toegelicht: Mediawijsheid en Biebsearch.
Beide projecten laten zien, dat de bieb met haar tijd mee wil en liever nog een gids wil zijn op weg naar nieuwe mogelijkheden.

winkelconcept bieb

Bij de toelichting over mediawijsheid had Astrid een in mijn ogen mooie quote: je moet onderscheid maken tussen mediavaardigheid en mediawijsheid. Jongeren zijn doorgaans wel vaardig maar minder wijs, als het om de media gaat. En op dat vlak denkt de bieb veel te kunnen betekenen. De definitie die de bieb hanteert: Mediawijsheid is het vinden, begrijpen en maken van media in een door media gedomineerde samenleving.
Het personeel is geschoold en er wordt een structurele doorgaande leerlijn opgezet en ontwikkeld voor het educatieve en culturele programma. Dan gaat het om voortgezet onderwijs, brede scholen. In alle vestigingen de week van de mediawijsheid.

Biebsearch is van een andere orde. Met de bijbehorende pas kan men in heel Overijssel lenen en reserveren. De leerlingen/studenten hebben via de eigen onderwijsinstelling toegang tot de boeken van de bieb. Maar ook tot de eigen digitale bronnen van de bieb.

De bibliotheek is druk bezig met nieuwe ontwikkelingen. We werden geïnformeerd over de uitbreiding van biebsearch naar de provincie; over het uniforme provinciaal tarief dat er gaat komen; over de verdere invoering van de winkelformule. Ook over de pilot om boeken thuis te brengen bij mensen die om welke reden dan ook niet in staat zijn zelf naar de bieb te komen. Op dit punt is samenwerking met WIJZ en is er financiering door de Rabobank.

De bieb staat midden in de samenleving en heeft oog voor de veranderingen op digitaal vlak. Dat vertaalt zich onder andere in een toegenomen aan tal uitleningen: in 4 jaar 50% gestegen tot 1.500.000. En dat is tegen de landelijke trend in.

De bibliotheek gaat de toekomst in met aandacht voor de eigen positionering: ze is er voor het versterken van individuen en groepen mensen en de bieb zelf (het gebouw) wordt het huis van de samenleving.

Ik ben benieuwd.
Ik bedank de mensen van de bieb voor de ontvangst en voor de informatie.

John van Boven

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zwolse politiek