Tagarchief: thorbeckelezing

Thorbeckelezing

Gisteren was ik bij de Thorbeckelezing, waarin werd nagedacht over, wat ik dan maar noem, nieuwe democratische verhoudingen. (Na te lezen: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/toespraken/2018/10/10/thorbeckelezing-van-minister-ollongren)

De minister zegt dat ze een een grotere beleidsruimte voorstaat voor gemeente. Weliswaar binnen geheide grenzen, maar toch.

Als ik de lezing hoor krijg ik een dubbel gevoel. Mooi, er is kennelijk beweging. Maar ook, wanneer worden woorden omgezet in daden. Al is het maar een eerste stap. Dat sceptische gevoel wordt gevoed door de hoeveelheid literatuur die op dit vlak verschenen is en die vooralsnog tot geen verandering heeft geleid.

Om maar wat te noemen:

  • Tegen verkiezingen, David van Reybrouck
  • Vertrouwen op democratie, ROB
  • Loslaten in vertrouwen, ROB
  • Vertrouwen in burgers, WRR
  • Een beroep op de burger, SCP
  • Van eerste overheid naar eerst de burger, VNG
  • Smart government, Jaring Hiemstra
  • Montessori democratie, Tonkens.

In 2015 heb ik deze documenten samengevat in een notitie. Voor het gemak verwijs ik daarnaar via een stuk op mijn weblog:

https://johnvanboven.com/2015/08/25/burgerbetrokkenheid-2/

De inleiding sloot ik af met:  

“Ik pleit voor een Zwolse overleggroep, die pro-actief nadenkt over de consequenties van de nieuwe verhoudingen.”

Ik maak uit de woorden van de minister op dat ze pleit voor meer eigen beleidsruimte voor gemeenten. Dat betekent dat er daadwerkelijk ruimte komt voor zo’n overleggroep.

Omdat ik sceptische gevoelens heb omdat het tot nu toe bij woorden is gebleven waar daden nodig zijn, pleitte ik gisteren voor een experiment: ontwikkel een geheel nieuwe democratische structuur alsof we nog geen structuur hebben. Niet om de schakelaar om te zetten, maar om te bezien waar de grootste knelpunten zitten vergeleken met de democratie zoals deze nu functioneert.

Bovendien geeft dat richting aan veranderingen, kijkend naar het geformuleerde punt aan de horizon. 

Tot nu toe hangen de voorstellen als los zand aan elkaar en dat wordt niet anders als je er een nietje door slaat.

Ik herhaal mijn pleidooi voor een Zwolse overleggroep, die recht gaat doen aan de veranderde maatschappelijke constellatie. Die is tot nu toe verticaal gebleven, terwijl de samenleving zich hoe langer hoe meer horizontaal ontwikkelt.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder algemeen, Zwolse politiek

Wij-gevoel

Deze week was ik bij de Thorbeckelezing(en) in de Zwolse raadzaal. Onderwerp was: het verhaal van Nederland in de wereld: de zoektocht naar een nieuw wij-gevoel. De sprekers waren James Kennedy en Paul Scheffer. Zoals elk jaar was het ook deze keer een boeiende avond. Dit stukje is niet bedoeld om te informeren over de lezingen en de discussie.
Maar.
Het gaat mij meer om de vraag naar de randvoorwaarden om succesvol te kunnen zoeken naar dat nieuw wij-gevoel. Die vraag is niet aan de orde geweest.
Het maakt nogal wat uit of gewend bent te reageren vanuit de verschillen of vanuit de overeenkomsten.
Sprekers citeerden Maxima – de Nederlander bestaat niet – en Rutte – de gewone Nederlander.
Het eerste citaat vind ik een voorbeeld van reageren vanuit de verschillen en het tweede vanuit de overeenkomsten.
In de politiek heb ik ervaren dat het eerst benoemen van de overeenkomsten het bespreken van de verschillen vergemakkelijkt. Zeker tijdens onderhandelingen na een gemeenteraadsverkiezing.
Tegenwoordig, zo ervaar ik het tenminste, worden eerst de verschillen benadrukt. Het eerste het beste verschil leidt tot een afsplitsing in de Kamer dan wel tot het oprichten van een nieuwe politieke partij. Waar dat toe leidt hebben we gezien bij de laatste onderhandelingen.

Ofwel, de zoektocht naar het nieuwe wij-gevoel staat of valt – wat mij betreft- met de bereidheid eerst op zoek te gaan naar de overeenkomsten, om vervolgens respect te hebben voor de verschillen. Dat herken ik trouwens ook in het regeerakkoord. Het is geen grijs verhaal maar bevat elementen waarin elke regeringsfractie zich kan herkennen en elementen die je liever niet opgenomen had gezien.
Mijn criterium voor collegedeelname was altijd de vraag of we in het college meer konden bereiken dan in de oppositie.

Den Haag moet laten zien hoe je de zoektocht naar het nieuwe wij-gevoel inhoud kunt geven.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder algemeen